Skip to content

Dzięcioł czarny – zimą

Styczeń 4, 2012
Dzięcioł czarny – głosy zimą

Ptaki zimą nocują w dziuplach i po wylocie, rano dopóki się nie nasycą właściwie wogóle się nie odzywają. W tym czasie przebywają często na jednym rozkuwanym pniu, przy czym sam dźwięk rozkuwania jest charakterystyczny i pełni rolę dźwięku terytorialnego o małym zasięgu (do 200m) – ptaki nie zbliżają się do siebie w takich sytuacjach: http://www.xeno-canto.org/92319.

Ptaki pozostają terytorialne zimą i odzywają się najczęściej zmieniając miejsce żerowania – po zakończeniu żerowania wspina się w miejsce dogodne do odlotu – przeważnie jest to wierzchołek drzewa i wydaje głos:

- samica: http://www.xeno-canto.org/40897 – opadająca tonacja każdej sylaby

- samiec: http://www.xeno-canto.org/40896 – wznosząca się tonacja każdej sylaby

Częstotliwość wydawania tych dźwięków w Europie zmienia się regionalnie – ale raczej na zasadzie kilka lat utrzymujących się w regionie dialektów niż zależności klimatycznych itp.

Jeśli chodzi o ilość sekwencji sylab którymi odzywają się ptaki to w ciągu dnia są to czasem tylko 3 sylaby w jednej zwrotce, szczególnie samice i głodne ptaki odzywają się mniejsza ilością sylab (za wyjątkiem ostatniego „koncertu” danego dnia). Oczywiście jeśli zostaną spłoszone w trakcie to mogą odezwać się tylko raz. Nie wszystkie ptaki odzywają się „czysto” – specyficznie dla płci – młode ptaki od wyjścia z dziupli posiadają głosy wyraźnie „ułomne” pod jakimiś względami np. z „rozregulowanym” początkiem sylab: http://www.xeno-canto.org/92322  w lecie i na początku jesieni a zimą utrzymujące się do wiosny przemiennie wznoszące  się i opadające kolejne sylaby – jakby pomieszanie głosu samca i samicy.

Dzięcioł czarny po nasyceniu się przeważnie o zachodzie słońca – gdy tarcza słońca zaczyna dotykać horyzontu (choć często nawet 1:30 przed zachodem lub rzadko po zmroku – prawdopodobnie zależy od zasobności w pokarm) zawsze i codziennie (podobnie jak inne dzięcioły za wyjątkiem dzięciołka) kończąc żerowanie wzlatuje na najwyższy wierzchołek w pobliżu i wydaje zimowy głos terytorialny (wszystkie poprzednie pliki) prawie zawsze przelatuje po chwili odzywając się drugim typem głosu:http://www.xeno-canto.org/44994 do głównego w danej części terytorium drzewa (konkretny starszy drzewostan otoczony np. młodnikami, czy drzewostan po jednej stronie rzeki) i ponownie się odzywa jak w nagraniu i tu już wielokrotnie – na niżu 3-5 zwrotek po 3-10 sylab a w Karpatach  minium 3 minuty nostop bez zwrotek: http://www.xeno-canto.org/92318 – co wyróżnia tą populację na tle całej nizinnej części Europy. Nie wiem czy różnica ta ma przełożenie na różnice genetyczne. Kończąc ten wieczorny „koncert” przelatuje już bezgłośnie do dziupli noclegowej prawie zawsze ponad  1km.  Ma to prawdopodobnie funkcję „oznakowania” żerowiska by inne dzięcioły czarne przypadkiem nie nocowały w pobliżu bo dało by to mi większą szansę na zajęcie żerowiska z samego rana gdy ptaki potrzebują szybko zaspokoić pierwszy głód.

Charakterystyczne że zimą do momentu rozpoczęcia zajmowania terytoriów – do przeważnie końca lutego nie występuje głos http://www.xeno-canto.org/35004 . Jest on podobny do głosu terytorialnego d. zielonego i d. zielonosiwego – i na podstawie kilku obserwacji wygląda na to że ma na celu rozstrzyganie sytuacji terytorialnych między tymi gatunkami konkurującymi o często o ten sam pokarm w okresie lęgowym – terytria tych ptaków nie zawierają się wzajemnie i widać wiosną silny terytorializm również międzygatunkowy.  Ale zimą obecność d. zielonego i zielonosiwego w terytoriach zimowych d. czarnego zasadniczo jest tolerowana. Chociaż nigdy nie udało się mi zobaczyć zimą d. zielonego czy zielonosiwego w pobliżu d. czarnego.

Ponieważ dzięcioł czarny jest w przedziale wielkości optymalnej dla drapieżników typu jastrząb a nawet myszołów gdy żeruje nisko przy ziemi i jego głos terytorialny jest bardzo różny od głosów pozostałych dzięciołów możliwe że jest mimikrą głosową najbardziej upodobniającą go do głosu myszołowa. A wtedy popołudniowe „koncerty” d. czarnego nabierają innego znaczenia – mogą symulować sytuację że dany drzewostan jest zajęty przez „terytorialnego myszołowa” i zniechęcać właśnie myszołowy do nocowania w tych miejscach co potwierdzają obserwacje, a w konsekwencji zmniejszenia drapieżnictwa rano. Charakterystyczne że drugi z wymienianych głosów „wspólny” dla grupy z d. zielonym i zielonosiwy jest bardzo podobnym głosem do głosu jastrzębia.

Innymi rodzajami głosów wydawanych przez d. czarnego zimą to głosy „przerażenia” wydawane gdy są atakowane przez drapieżniki (jastrząb, krogulec):http://www.xeno-canto.org/92344.

Zdarzą się też sytuacje konfliktowe z charakterystycznym „gaworzeniem” obu ptaków i głosami podobnymi do powyższego podczas ataku.

Zaktualizowany 2012-01-04

About these ads
Dodaj komentarz

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

WordPress.com Logo

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Twitter picture

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

%d bloggers like this: